Take a fresh look at your lifestyle.

Advertisement

ดาวน์โหลดฟรีที่นี่! แบบฝึกคิดเลขในใจ และคู่มือการใช้ การจัดโดยสพฐ.

Advertisement

คำชี้แจง

แบบฝึกคิดเลขในใจนี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นแนวทางให้ครูผู้สอนวิชา

คณิตศาสตร์ได้นำไปใช้เพื่อพัฒนาทักษะด้านการคิดคำนวณของนักเรียน

ช่วยให้ครูผู้สอนได้รับความสะดวกและรวดเร็วลดภาระในการจัดทำ

แบบฝึก โดยจัดทำเป็นระดับจากง่ายไปหายากแบบฝึกนี้เหมาะสำหรับ

นักเรียนทุกคนขึ้นอยู่กับครูผู้สอนที่จะเลือกใช้ให้เหมาะสมกับความสามารถ

ของนักเรียนแต่ละคน

แบบฝึกคิดเลขในใจมีทั้งหมด 5ระดับ โดยแต่ละระดับจะเป็นการฝึก

ชนิดเครื่องหมายเดี่ยว คือ ฝึกการบวก การลบ การคูณและการหาร

เริ่มจากง่ายไปหายาก เน้นการฝึกทักษะพื้นฐานและแบบฝึกระคนหนึ่งถึง

สามเครื่องหมาย เพื่อให้นักเรียนเกิดความชำนาญมีทักษะด้านการคิด

คำนวณมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ยังมีเทคนิคการคำนวณที่ใช้สมบัติและ

ความคิดรวบยอดทางคณิตศาสตร์พร้อมแบบฝึก ให้ครูนำไปประยุกต์ใช้ใน

การจัดการเรียนการสอนให้กับนักเรียนเพื่อให้นักเรียนสามารถคิดคำนวณ

ได้ถูกต้องแม่นยำและรวดเร็วมากยิ่งขึ้น

ความเป็นมา

กระทรวงศึกษาธิการมีนโยบายปฏิรูปการศึกษาโดยมุ่งเน้น

การพัฒนาประสิทธิภาพของระบบการศึกษาให้สามารถสร้างคนที่มีความรู้

มีคุณธรรมและมีจิตสำนึกต่อส่วนรวมการปรับปรุงการเรียนการสอน

เพื่อให้นักเรียนมีทักษะพื้นฐานที่สำคัญสำหรับใช้ในชีวิตประจำวันในเรื่อง

การคิดเลขในใจ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจึงเร่งรัด

พัฒนาคุณภาพนักเรียนด้านการคิดเลขในใจซึ่งเป็นทักษะพื้นฐานที่จำเป็น

และเป็นประโยชน์ต่อการเรียนคณิตศาสตร์รวมทั้งเพื่อให้สอดคล้องกับ

นโยบาย ลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้โดยจัดทำแบบฝึกคิดเลขในใจเพื่อส่งเสริม

สนับสนุนให้นักเรียนได้ฝึกการคิดเลขในใจ

นิยำมของการคิดเลขในใจ

การคิดเลขในใจ หมายถึง การคำนวณหาคำตอบโดยไม่ทดลงใน

กระดาษ หรือใช้เครื่องมือทดหรือเครื่องมือคิดคำนวณชนิดใดๆ

จุดประสงค์ของการใช้แบบฝึกคิดเลขในใจ

แบบฝึกคิดเลขในใจจัดทำขึ้นเพื่อใช้ในการพัฒนาทักษะการคิดเลข

ในใจของนักเรียนทั้งระดับประถมศึกษาและระดับมัธยมศึกษาเพื่อให้

นักเรียนทุกคนได้พัฒนาทักษะเต็มตามศักยภาพของตนเองสามารถฝึกได้

ทุกระดับชั้นตั้งแต่ระดับประถมศึกษาซึ่งจะส่งผลต่อเนื่องถึงการเรียน

คณิตศาสตร์ในระดับมัธยมศึกษาและระดับอุดมศึกษาและควรจัด

ผสมผสานไปกับกระบวนการเรียนการสอนเพื่อให้นักเรียนรู้จัก

การแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ได้ดีขึ้นสามารถแสดงวิธีคิดได้ถูกต้องและ

รวดเร็วครูผู้สอนควรให้นักเรียนได้ฝึกคิดเลขในใจเป็นประจำทุกวันอย่าง

สม่ าเสมอ จะทำให้นักเรียนมีทักษะการคิดคำนวณที่ดีขึ้นคิดได้อย่าง

ถูกต้องแม่นย าและรวดเร็ว สำหรับเทคนิคการคำนวณที่ใช้สมบัติและ

ความคิดรวบยอดทางคณิตศาสตร์จัดทำขึ้นเพื่อให้ครูศึกษาและนำไป

ประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนการสอนให้กับนักเรียน

ประโยชน์ของการคิดเลขในใจ

1. การคิดเลขในใจจะช่วยให้นักเรียนแก้ปัญหาต่าง ๆได้ดีขึ้น

(Calculation in your head is a practical life skill) โจทย์ปัญหาการคิดคำนวณ

ในชีวิตประจำวันหลายต่อหลายแบบ นั้นสามารถหาคำตอบได้โดยการคิดใน

ใจ เพราะในความเป็นจริงขณะที่เราพบปัญหาเราอาจจะต้องการทราบ

คำตอบเดี๋ยวนั้นเลย การคิดหาคำตอบต้องทำในหัวไม่ใช้กระดาษ ดินสอ

หรือเครื่องคิดเลขยกตัวอย่าง เช่น ซื้อขนม 8บาท ให้ธนบัตรฉบับละ 20

บาท จะได้รับเงินทอนเท่าไรซึ่งถ้าเรามีการฝึกทักษะการคิดเลขในใจเป็น

ประจำก็จะช่วยให้เราแก้ปัญหาดังกล่าวได้ง่ายขึ้น

2. การฝึกคิดเลขในใจจะช่วยให้นักเรียนเขียนแสดงวิธีทำได้ง่ายขึ้น

และเร็วขึ้น (Skill at mental math canmake written computation easier or

quicker) เช่นในการหาคำตอบของ 1000 x 459อาจหาคำตอบได้ด้วย

การสลับที่ของการคูณ 459 x 1000 จะทำให้หาคำตอบได้ง่ายขึ้นหรือการหา คำตอบของ 4+2+6+5+3+7+8 = ? อาจหาคำตอบด้วยการจับคู่รวม 10

จะได้ (2+8) + (3+7) + (4+6) + 5 = ?

3. การคิดเลขในใจจะช่วยเสริมสร้างความสามารถในการประมาณ

(Proficiency in mental math contributes to increased skillin estimation)

ทักษะการประมาณเป็นเรื่องที่สำคัญในการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ใน

ปัจจุบันเพราะการประมาณจะช่วยในการตรวจสอบคำตอบว่าน่าจะเป็นไป

ได้ไหม สมเหตุสมผลหรือไม่ (make anysense) เช่น เป็นไปได้ไหมที่คำตอบ

ของ 400 x 198จะมากกว่า 80,000 (ซึ่งเป็นไปไม่ได้เพราะว่า 400 x 200

= 80,000)

4. การคิดเลขในใจจะช่วยให้นักเรียนเข้าใจเรื่องเหล่านี้ดีขึ้นคือ ค่า

ประจำหลัก การด าเนินการทางคณิตศาสตร์และสมบัติต่างๆ ของจำนวน

(Mental calculator can lead to a better understanding ofplace value,

mathematical operations, and basic number properties) ทั้งนี้เพราะหาก

นักเรียนสามารถหาคำตอบได้จากการคิดเลขในใจนั้นก็แสดงว่านักเรียนต้อง

มีความเข้าใจในความคิดรวบยอด หลักการต่าง ๆที่เกี่ยวกับจำนวนเป็น

อย่างดีแล้วเช่นกัน

องค์ประกอบของแบบฝึกคิดเลขในใจ

องค์ประกอบของแบบฝึกคิดเลขในใจ มีทั้งหมด 5ระดับ ซึ่ง

สอดคล้องกับพื้นฐานความสามารถของนักเรียนดังนี้

ระดับ 1 เหมาะสมกับระดับความสามารถของนักเรียนชั้น ป.1-ป.2

ระดับ 2 เหมาะสมกับระดับความสามารถของนักเรียนชั้น ป.2-ป.3

ระดับ 3 เหมาะสมกับระดับความสามารถของนักเรียนชั้น ป.3-ป.4

ระดับ 4 เหมาะสมกับระดับความสามารถของนักเรียนชั้น ป.4-ป.6

ระดับ 5 เหมาะสมกับระดับความสามารถของนักเรียนชั้น ม.1-ม.3

เทคนิคการคิดคำนวณที่ใช้สมบัติและความคิดรวบยอดทาง

คณิตศาสตร์เหมาะสมกับระดับความสามารถและศักยภาพของผู้เรียน

แต่ละคน เพื่อเติมเต็มศักยภาพของผู้เรียน

องค์ประกอบของแบบฝึกคิดเลขในใจ มีทั้งหมด 5ระดับ และ

แบบฝึกเทคนิคการคิดคำนวณ จำนวนทั้งหมด 927แบบฝึก ดังนี้

แบบฝึกคิดเลขในใจ ระดับ 1มีทั้งหมด 120 แบบฝึก ประกอบด้วย

การบวก มี 80แบบฝึก ดังนี้

การบวกจำนวนหนึ่งหลักกับจำนวนหนึ่งหลัก(ไม่มีการทด)

การบวกจำนวนหนึ่งหลักกับจำนวนหนึ่งหลัก(บวกครบสิบ)

การบวกจำนวนหนึ่งหลักกับจำนวนหนึ่งหลัก(การบวกมีทด)

การบวกจำนวนหนึ่งหลักกับจำนวนหนึ่งหลัก

(การบวกมากกว่าสองจำนวน)

การบวกจำนวนสองหลักกับจำนวนหนึ่งหลัก(ไม่มีการทด)

การบวกจำนวนสองหลักกับจำนวนหนึ่งหลัก

(การบวกครบสิบในหลักหน่วย)

การบวกจำนวนสองหลักกับจำนวนหนึ่งหลัก

(การบวกมีทดในหลักหน่วย)

การนับเพิ่มทีละ 1ทีละ 2 ทีละ 3 ทีละ 4ทีละ 5

การลบ มี 30แบบฝึก ดังนี้

การลบจำนวนที่มีตัวตั้งไม่เกินสิบ

การลบจำนวนที่มีตัวตั้งสองหลัก ตัวลบหนึ่งหลัก(ไม่มีการกระจาย)

การลบจำนวนที่มีตัวตั้งสองหลัก ตัวลบสองหลัก(ไม่มีการกระจาย)

การบวก ลบระคน มี 10แบบฝึก ดังนี้

แบบฝึกคิดเลขในใจ ระดับ 2มีทั้งหมด 194 แบบฝึก ประกอบด้วย

การบวก มี 70แบบฝึก ดังนี้

การบวกจำนวนสองหลักกับจำนวนสองหลัก(ไม่มีการทด)

การบวกจำนวนสองหลักกับจำนวนสองหลัก

 (การบวกครบสิบในหลักหน่วย)

การบวกจำนวนสองหลักกับจำนวนสองหลัก

 (การบวกมีทดในหลักหน่วย)

การบวกจำนวนสองหลักกับจำนวนสองหลัก

 (การบวกมีทดในหลักสิบ)

การบวกจำนวนสองหลักมากกว่าสองจำนวน

การนับเพิ่มทีละ 10ทีละ 20 ทีละ 30ทีละ 50

การนับเพิ่มทีละ 25

การลบ มี 40แบบฝึก ดังนี้

การลบจำนวนที่มีตัวตั้งสองหลัก ตัวลบหนึ่งหลัก

การลบจำนวนที่มีตัวตั้งสองหลัก ตัวลบสองหลัก

การนับลดทีละ 1ทีละ 2 ทีละ 3 ทีละ 4ทีละ 5

การนับลดทีละ 10ทีละ 20

การบวก ลบระคน มี 10แบบฝึก

การคูณ มี 40แบบฝึก ดังนี้

การบวกจำนวนซ้ า ๆ กันหลายจำนวน

การคูณจำนวนหนึ่งหลักกับจำนวนหนึ่งหลัก

การคูณจำนวนหนึ่งหลักกับจำนวนสองหลัก

การคูณจำนวนหนึ่งหลักกับจำนวนสามหลัก

การหาร มี 19แบบฝึก ดังนี้

 – การหารที่ตัวตั้งหนึ่งหลักตัวหารหนึ่งหลัก

 – การหารที่ตัวตั้งสองหลักตัวหารหนึ่งหลัก

 – การหารที่ตัวตั้งสามหลักตัวหารหนึ่งหลัก

การคูณ หารระคน มี 5แบบฝึก

การบวก ลบ คูณ หารระคน มี 10แบบฝึก

แบบฝึกคิดเลขในใจ ระดับ 3มีทั้งหมด 140 แบบฝึก ประกอบด้วย

การบวก มี 45แบบฝึก ดังนี้

การบวกจำนวนสามหลักกับจำนวนสองหลัก(ไม่มีการทด)

การบวกจำนวนสามหลักกับจำนวนสองหลัก

(มีทดในหลักหน่วย)

การบวกจำนวนสามหลักกับจำนวนสองหลัก

(มีทดในหลักสิบ)

การบวกจำนวนสามหลักกับจำนวนสามหลัก(ไม่มีการทด)

การบวกจำนวนสามหลักกับจำนวนสามหลัก

(มีทดในหลักหน่วย)

การบวกจำนวนสามหลักกับจำนวนสามหลัก

(มีทดในหลักสิบ)

การบวกจำนวนสามหลักกับจำนวนสามหลัก

(การบวกมีทดในหลักหน่วยและหลักสิบผลลัพธ์ไม่เกิน1,000)

การบวกจำ นวนสองหลักมากกว่าสองจำนวน

การบวกจำนวนสามหลักมากกว่าสองจำนวน(ไม่มีการทด)

การลบ มี 40แบบฝึก ดังนี้

การลบจำนวนที่มีตัวตั้งสามหลัก ตัวลบหนึ่งหลัก

การลบจำนวนที่มีตัวตั้งสามหลัก ตัวลบหนึ่งหลัก

(มีการกระจาย)

การลบจำนวนที่มีตัวตั้งสามหลัก ตัวลบสองหลัก

(ไม่มีการกระจาย)

การน ำแบบฝึกคิดเลขในใจไปใช้

การฝึกคิดเลขในใจเป็นความสามารถขั้นพื้นฐานทางด้านการคิด

คำนวณ โดยไม่มีการทด ผู้เรียนสามารถหาคำตอบได้ในใจแล้วสามารถ

ตอบด้วยการเขียนหรือด้วยวาจาการฝึกคิดเลขในใจอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้

นักเรียนมีทักษะในการคิดคำนวณได้อย่างถูกต้องแม่นยำและรวดเร็วอันเป็น

พื้นฐานสำคัญในการพัฒนาความสามารถทางการเรียนคณิตศาสตร์

ให้สูงขึ้น ครูผู้สอนควรดำเนินการดังนี้

1. ศึกษารายละเอียด คำชี้แจงการใช้แบบฝึกให้เข้าใจก่อน

นำไปใช้

2. ให้นักเรียนได้เรียนรู้ หลักการ วิธีการจากเนื้อหากิจกรรม

การเรียนการสอนในชั้นเรียนก่อนการใช้แบบฝึก

3. อธิบาย ชี้แจง รายละเอียด ข้อกาหนดการใช้แบบฝึกต่างๆ ให้

นักเรียนทราบ

4. เตรียมแบบฝึก อุปกรณ์ เช่น ดินสอ ยางลบให้พร้อม

5. จัดบรรยากาศให้เหมาะสมและเอื้อต่อการทำแบบฝึก

6. ตรวจคำตอบตามเฉลยของแบบฝึก

7. ฝึกให้นักเรียนบันทึกคะแนนลงในแบบบันทึกความก้าวหน้า

8. อธิบายแนวทางการหาคำตอบเพื่อให้นักเรียนได้รู้วิธีการหา

คำตอบได้อย่างถูกต้องรวดเร็วและแก้ไขข้อบกพร่องในการหาคำตอบ

ที่ผิดพลาดได้ด้วยตนเอง หรือร่วมกันหาวิธีการหาคำตอบกับเพื่อนในชั้นเรียน

9. ไม่ควรใช้แบบฝึกนี้เป็นแบบฝึกหัดท้ายบทเรียน

แต่ควรใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนาทักษะการคิดคำนวณให้มีความถูกต้อง

รวดเร็ว แม่นยำมากขึ้นรวมถึงการแก้ปัญหาในชีวิตประจำวันต่าง ๆ

10. นำแบบฝึกคิดเลขในใจ ทั้ง 5ระดับ ไปใช้ได้กับนักเรียนทุกชั้น

เริ่มตั้งแต่แบบฝึกคิดเลขในใจระดับใดก่อนก็ได้ตามความสามารถของ

นักเรียน

11. ครูผู้สอนศึกษาเทคนิคการคิดคำนวณโดยใช้สมบัติและ

ความคิดรวบยอดทางคณิตศาสตร์ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการจัด

การเรียนการสอนให้กับนักเรียนเพื่อให้นักเรียนสามารถคิดคำนวณได้

ถูกต้อง รวดเร็วและแม่นยำมากยิ่งขึ้น

การใช้แบบฝึกคิดเลขในใจ สามารถทำได้ 2ลักษณะ

1. ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนคณิตศาสตร์

1.1 ใช้แบบฝึกก่อนการเรียนคณิตศาสตร์

ครูใช้แบบฝึกคิดเลขในใจก่อนการจัดกิจกรรมการเรียน

การสอน เป็นกิจกรรมกระตุ้นเร้าความสนใจให้นักเรียนได้ฝึกคิดเลขในใจ

อย่างสม่ าเสมอก่อนเรียน ใช้เวลาประมาณ 5-10นาที โดยให้นักเรียนเขียน

ตอบหรือตอบด้วยวาจา

1.2 ใช้แบบฝึกระหว่างการเรียนคณิตศาสตร์

ครูใช้แบบฝึกคิดเลขในใจระหว่างการจัดกิจกรรมการเรียน

การสอนเพื่อกระตุ้นความสนใจหรือปรับเปลี่ยนบรรยากาศในการเรียน

 การสอนในชั่วโมงเรียน โดยถามคำถามการคิดเลขในใจแล้วให้นักเรียนตอบด้วยวาจา

1.3 ใช้แบบฝึกเป็นกิจกรรมส่งเสริมการคิดคำนวณหลัง

การเรียนนอกเวลาเรียนหรือเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรม ลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้

2. ใช้เพื่อพัฒนาทักษะการคิดเลขในใจของนักเรียนให้สูงขึ้น

การใช้เพื่อพัฒนาทักษะการคิดเลขในใจของนักเรียนให้สูงขึ้น

ครูผู้สอนควรดำเนินการดังนี้

2.1 ครูเลือกแบบฝึกคิดเลขในใจที่เหมาะสมกับระดับ

ความสามารถของนักเรียน โดย ให้นักเรียน เขียนคำตอบลงใน

กระดาษคำตอบ

2.2 ครูตรวจกระดาษคำตอบแล้ววิเคราะห์ จัดกลุ่มตาม

ความสามารถในการคิดคำนวณ

2.3 สำหรับนักเรียนที่ยังขาดทักษะการคิดคำนวณครูอาจ

ให้นักเรียนทำแบบฝึกในระดับที่ต่าลงมาหรืออาจจัดทำแบบฝึกเพิ่มเติม

ที่เหมาะสมกับความสามารถของนักเรียนแล้วค่อยเพิ่มระดับให้สูงขึ้น

2.4 สำ หรับนักเรียนที่มีทักษะการคิดคำนวณอยู่ในระดับ

ที่น่าพอใจ ครูอาจให้นักเรียนทำแบบฝึกในระดับเดิมซ้าเพื่อเป็นการย้ าทวน

แล้วค่อยให้เพิ่มระดับที่สูงขึ้น

2.5 สำหรับนักเรียนที่มีทักษะการคิดคำนวณอยู่ในระดับสูง

นักเรียนสามารถทำแบบฝึกในระดับสูงขึ้นอีกระดับหนึ่งหรือข้ามระดับได้

ตามความเหมาะสม

แนวทำงในการเฉลยคำตอบแบบฝึกคิดเลขในใจ

การเฉลยคำตอบของแบบฝึกคิดเลขในใจถือเป็นกิจกรรมที่มีคุณค่า

อย่างยิ่งเพราะเป็นการสร้างบรรยากาศที่ดีในการเรียนรู้ ทำให้เกิด

ปฏิสัมพันธ์ที่ดีระหว่างครูผู้สอนกับนักเรียนและ นักเรียนกับนักเรียน ฝึกให้

นักเรียนกล้าคิด กล้าแสดงออกส่งเสริมความซื่อสัตย์ ความมีระเบียบวินัย

และความรับผิดชอบ ส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการ  ทำงาน สามารถชี้แนะ

แนวทางในการคิด เป็นการวิเคราะห์นักเรียน ทำให้นักเรียนสามารถประเมิน

ตนเองได้ รู้จักตนเอง รู้จักจุดเด่น จุดที่ควรพัฒนาได้แนวทาง/แนวคิดในการ

คิดคำนวณที่จะพัฒนาตนเองให้สามารถคิดเลขในใจสามารถเชื่อมโยงนำไป

ประยุกต์ใช้ได้ อีกทั้งเป็นการเสริมกาลังใจนักเรียนได้อีกด้วยแนวทาง

การเฉลยแบบฝึกคิดเลขในใจมีมากมายหลากหลายวิธีที่ครูผู้สอนปฏิบัติได้

เช่น

1. ครูผู้สอนเป็นผู้เฉลยคำตอบของแบบฝึกคิดเลขในใจ

ให้นักเรียนตรวจคำตอบด้วยตนเอง

2. ครูผู้สอนเป็นผู้เฉลยคำตอบของแบบฝึกคิดเลขในใจให้นักเรียน

แลกเปลี่ยนกันตรวจคำตอบ

3. ครูผู้สอนตรวจคำตอบด้วยตนเอง

 

4. ครูผู้สอนแจกเฉลยคำตอบของแบบฝึกคิดเลขในใจให้นักเรียน

ทุกคนตรวจคำตอบของตนเองหรือแลกเปลี่ยนกันตรวจ

5. ครูผู้สอนเฉลยคำตอบของแบบฝึกคิดเลขในใจ โดยใช้

คอมพิวเตอร์หรือเครื่องฉายทึบแสงฉายออกจอหรือเครื่องรับ

โทรทัศน์ให้นักเรียนเห็นคำตอบพร้อม ๆ กัน

6. ให้นักเรียนช่วยกันเฉลยคำตอบ ฯลฯ

ข้อควรคำนึง

การเฉลยคำตอบ ครูผู้สอนควรอธิบายวิธีการคิดหรือให้นักเรียนนำเสนอวิธีการคิดของตนเอง

คู่มือการใช้แบบฝึกคิดเลขในใจระดับ 1-5 
คู่มือการใช้เทคนิคการคิดคำนวณ โดยใช้สมบัติและความคิดรวบยอดทางคณิตศาสตร์
>>แบบฝึกคิดเลขในใจ ระดับ 1
>>แบบฝึกคิดเลขในใจ ระดับ 2
>>แบบฝึกคิดเลขในใจ ระดับ 3
>>แบบฝึกคิดเลขในใจ ระดับ 4
 >>แบบฝึกคิดเลขในใจ ระดับ 5
ที่มา : สวก. สพฐ.

Advertisement

เพิ่มเพื่อน

Advertisement

You might also like