สอบครูผู้ช่วย สอบบรรจุครู ข่าวการศึกษา
“บ้านพักของทางราชการไม่ว่างและชํารุด” มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านหรือไม่ ?
“บ้านพักของทางราชการไม่ว่างและชํารุด” มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านหรือไม่ ?

Advertisement

“บ้านพักของทางราชการไม่ว่างและชํารุด” มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านหรือไม่ ?

(ลงประกาศเมื่อวันที่ 2018-04-04 เปิดอ่านแล้ว : 2984 ครั้ง)

เพิ่มเพื่อน

Advertisement

“บ้านพักของทางราชการไม่ว่างและชํารุด” มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านหรือไม่ ?

“บ้านพักของทางราชการไม่ว่างและชํารุด” มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านหรือไม่ ?

นางสาวปุญญาภา ไชยคํามี พนักงานคดีปกครองชํานาญการ
กลุ่มเผยแพร่ข้อมูลทางวิชาการและวารสาร สํานักวิจัยและวิชาการ สํานักงานศาลปกครอง

การเบิกค่าเช่าบ้านข้าราชการเป็นสวัสดิการที่ทางราชการจัดให้กับข้าราชการประเภทต่าง ๆ ตามกฎหมาย เช่น พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. ๒๕๕๗ สําหรับข้าราชการพลเรือน หรือ ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยค่าเช่าบ้านของข้าราชการส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๕๘ สําหรับข้าราชการ ส่วนท้องถิ่น ทั้งนี้ เพื่อไม่ให้ข้าราชการได้รับความเดือดร้อนเนื่องจากทางราชการเป็นเหตุ และตามกฎหมาย แต่ละฉบับจะกําหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับสิทธิการเบิกค่าเช่าบ้านไว้ในลักษณะเดียวกันว่า ข้าราชการผู้ใด ได้รับคําสั่งให้เดินทางไปประจําสํานักงานในต่างท้องที่มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการเท่าที่ต้องจ่ายจริง ตามที่สมควรแก่สภาพแห่งบ้าน เว้นแต่ทางราชการได้จัดที่พักอาศัยให้อยู่แล้ว และในกรณีที่ส่วนราชการ ได้จัดที่พักอาศัยให้กับข้าราชการแล้ว จะต้องจัดให้ข้าราชการดังกล่าวเข้าพักในบ้านพักที่ทางราชการจัดไว้ให้ หากไม่เข้าพักให้ถือว่าสละสิทธิการเข้าพักอาศัยและจะไม่มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้าน

คดีปกครองที่นําเสนอในคอลัมน์กฎหมายใกล้ตัวฉบับนี้ เป็นกรณีของข้าราชการที่มีสิทธิ ได้รับค่าเช่าบ้าน แต่ถูกระงับการเบิกจ่ายเงินค่าเช่าบ้านเนื่องจากไม่ได้เข้าพักในบ้านพักที่ทางราชการจัดไว้ให้ ซึ่งแม้ว่าคดีนี้จะเป็นการใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านของข้าราชการส่วนท้องถิ่นที่มีระเบียบและหลักเกณฑ์กําหนดไว้ โดยเฉพาะก็ตาม แต่มีประเด็นที่น่าสนใจที่หน่วยงานของรัฐสามารถนําไปเป็นบรรทัดฐานหรือแนวทาง ในการปฏิบัติราชการหรือแนวทางในการวินิจฉัยสิทธิการเบิกค่าเช่าบ้านได้

ในประเด็นว่า หากทางราชการได้จัดที่พักไว้แล้ว แต่ได้จัดให้ผู้ไม่มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้าน เป็นผู้เข้าอยู่อาศัยและให้ผู้มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านแทน แต่ต่อมาส่วนการคลังได้มีการ ตรวจสอบพบว่าเป็นการเบิกจ่ายไม่ถูกต้อง จึงได้ระงับการเบิกจ่ายค่าเช่าบ้านให้กับผู้มีสิทธิดังกล่าวโดย เรียกคืนเงินค่าเช่าบ้านที่ผู้มีสิทธิเคยได้รับ

กรณีดังกล่าวผู้มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้าน มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านหรือไม่ และหากต่อมา บ้านพักของราชการว่าง ผู้มีสิทธิขอเข้าพักในบ้านพักที่ทางราชการจัดไว้ให้ แต่ปรากฏว่าบ้านพักไม่อยู่ใน สภาพจะเข้าพักอาศัยได้จริงขณะนั้น เพราะมีสภาพชํารุดทรุดโทรมมาก ทั้งไม่ได้รับการซ่อมแซมหรือแก้ไข ผู้มีสิทธิจึงไม่เข้าอยู่อาศัยในบ้านพักดังกล่าว แต่ได้เช่าบ้านพักอาศัยและขอใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านแทน ได้หรือไม่

คดีนี้ ผู้ฟ้องคดีเป็นข้าราชการส่วนท้องถิ่นและเป็นผู้มีสิทธิได้เบิกค่าเช่าบ้าน แต่ในระยะแรก ที่ผู้ฟ้องคดีโอนย้ายมาปฏิบัติหน้าที่ ผู้ฟ้องคดีไม่ได้พักในบ้านพักที่ อบต. จัดไว้ให้กับข้าราชการ เนื่องจาก คณะกรรมการบริหารองค์การบริหารส่วนตําบลมีมติให้พนักงานส่วนตําบลที่ไม่มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้าน เข้าอยู่อาศัยและให้ผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน ใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านได้ ผู้ฟ้องคดีจึงได้เช่าบ้านพักอาศัย (เมษายน ๒๕๔๙ จนถึงเดือนมีนาคม ๒๕๕๑)

และได้รับอนุมัติให้เบิกค่าเช่าบ้าน แต่ต่อมาผู้ถูกฟ้องคดี (นายก อบต.) สั่งระงับเบิกค่าเช่าบ้าน เพราะหัวหน้ากองคลัง ทักท้วงให้ตรวจสอบสิทธิของผู้ฟ้องคดี และเห็นว่าผู้ฟ้องคดีเป็นพนักงานส่วนตําบลต้องเข้าพักบ้านพักของ อบต. ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยค่าเช่าบ้านของข้าราชการส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๔๘ ข้อ ๖ วรรคหนึ่ง (๑) ซึ่งให้สิทธิข้าราชการส่วนท้องถิ่นผู้ได้รับคําสั่งให้เดินทางไปประจําสํานักงานในต่างท้องที่ได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการเท่าที่ต้องจ่ายจริงตามที่สมควรแก่สภาพแห่งบ้าน เว้นแต่องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นได้จัดที่พักอาศัยให้อยู่แล้ว

จากข้อเท็จจริงดังกล่าว มีปัญหาว่า ผู้ฟ้องคดีมีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านหรือไม่ ? ซึ่งตามหลักเกณฑ์ และวิธีปฏิบัติในการจัดข้าราชการเข้าพักอาศัยในที่พักของทางราชการ พ.ศ. ๒๕๔๗ ลงวันที่ ๒๐ มกราคม ๒๕๔๗ (ปัจจุบันได้ถูกยกเลิกและใช้บังคับตามหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติในการจัดข้าราชการเข้าพักอาศัยใน ที่พักของทางราชการ พ.ศ. ๒๕๕๑ ลงวันที่ ๑๘ กันยายน ๒๕๕๑ ซึ่งหลักการตามข้อ ๓ ยังคงเดิม) ที่กระทรวงการคลังได้แจ้งเวียนให้ส่วนราชการต่าง ๆ ถือปฏิบัติ ข้อ ๓ (๑) (๒) (๕)ให้อํานาจหัวหน้าส่วนราชการ

ออกระเบียบและวิธีปฏิบัติและจัดที่พักได้ตามความจําเป็นและเหมาะสม รวมทั้งต้องจัดให้ผู้ไม่มีสิทธิ เบิกค่าเช่าบ้านออกจากที่พักทางราชการเพื่อให้ข้าราชการผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านได้เข้าพักแทน และหาก ผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านต้องไปเช่าบ้านอยู่ เนื่องจากไม่มีการดําเนินการดังกล่าวผู้นั้นมีสิทธินําค่าเช่าบ้าน มาขอเบิกจากทางราชการได้

Advertisement

และกระทรวงมหาดไทยได้กําหนดหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติในการจัดข้าราชการส่วนท้องถิ่น เข้าพักอาศัยในที่พักขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามหนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท ๐๘๐๘./ว ๕๕๕ ลงวันที่ ๒๑ มีนาคม ๒๕๕๐ มีเนื้อหาเช่นเดียวกัน โดยข้อ ๑ (๕) กําหนดเพิ่มเติมว่า ในระหว่างที่ผู้มีอํานาจ จัดที่พักยังไม่ดําเนินการจัดให้ผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านเข้าอยู่อาศัยในบ้านพัก หากผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน ได้เช่าบ้านเพื่ออาศัยอยู่จริง ก็ย่อมมีสิทธินําค่าเช่าบ้านมาเบิกได้ในช่วงระยะเวลาที่ไม่สามารถเข้าพักอาศัย ในที่พัก

ประเด็นนี้ศาลปกครองสูงสุดวินิจฉัยว่า ผู้ถูกฟ้องคดีต้องจัดให้ผู้ไม่มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน ออกจากบ้านพักและให้ผู้ฟ้องคดีซึ่งมีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านเข้าพักอาศัยโดยเร็ว ส่วนมติคณะกรรมการบริหาร อบต. ที่ให้ผู้ไม่มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านได้พักอาศัยอยู่ในบ้านพัก เป็นการปฏิบัติไม่สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ และวิธีปฏิบัติของทางราชการ

เมื่อขณะนั้น อบต. ยังไม่จัดให้ผู้ฟ้องคดีเข้าพักอาศัยในที่พักของทางราชการ จึงยังถือไม่ได้ว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้จัดที่พักอาศัยให้ อันจะเป็นเหตุให้ไม่มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้าน ข้าราชการตามข้อ 5 วรรคหนึ่ง (๑) ของระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยค่าเช่าบ้านของข้าราชการ ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๔๘ เมื่อผู้ฟ้องคดีได้เช่าบ้านอยู่อาศัยจริง จึงมีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้านข้าราชการเท่าที่ ต้องจ่ายจริงตามสมควรแก่สภาพแห่งบ้าน แต่ไม่เกินจํานวนเงินที่กําหนดไว้ตามบัญชีอัตราค่าเช่าบ้าน ข้าราชการและผู้ฟ้องคดีไม่จําต้องมีหนังสือร้องขอเข้าพักอาศัย

อีกทั้งไม่ใช่กรณีผู้มีอํานาจจัดที่พักได้จัดให้ ผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านเข้าพักอาศัยแล้ว แต่ผู้นั้นไม่เข้าพัก อันจะถือเป็นการสละสิทธิในการเข้าพักอาศัย ที่เป็นเหตุไม่ให้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน ดังนั้น นับจากผู้ฟ้องคดีโอน (ย้าย) มาดํารงตําแหน่งจนกระทั่งมีการ เสนอให้ตรวจสอบสิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน ผู้ถูกฟ้องคดีมิได้จัดให้ผู้ที่ไม่มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านออกจากบ้านพัก จึงถือว่ายังคงมีเหตุที่จะอ้างได้ว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่ได้จัดที่พักไว้ให้ ผู้ฟ้องคดีจึงยังเป็นผู้มีสิทธิ เบิกค่าเช่าบ้านได้ต่อไป

คําสั่งระงับการใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านผู้ฟ้องคดี จึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย

ประเด็นที่น่าสนใจประการต่อมา คือ ผู้ถูกฟ้องคดีละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกําหนด ให้ต้องปฏิบัติหรือปฏิบัติหน้าที่ดังกล่าวล่าช้าเกินสมควรในการจัดข้าราชการส่วนท้องถิ่นเข้าพักอาศัยในที่พัก ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือไม่ ? โดยข้อ ๔ ของหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติในการจัดข้าราชการ ส่วนท้องถิ่นเข้าพักอาศัยในที่พักขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามหนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท ๐๘๐๘./ว ๙๕๔ ลงวันที่ ๒๑ มีนาคม ๒๕๕๐ กําหนดให้ผู้มีอํานาจจัดที่พักต้องซ่อมแซมที่พักซึ่งมีสภาพชํารุดทรุดโทรม หรือต้องแก้ไขหรือบรรเทาที่พักซึ่งมีลักษณะไม่ปลอดภัยต่อชีวิต ร่างกายและทรัพย์สินของ ผู้เข้าอยู่อาศัย หรือมีเหตุสุดวิสัยหรือมีเหตุอื่นที่ทําให้ไม่สามารถเข้าอยู่อาศัยได้จนสามารถเข้าอยู่อาศัยได้

ศาลปกครองสูงสุดวินิจฉัยว่า นอกจากผู้ถูกฟ้องคดีมีอํานาจจัดที่พักให้กับข้าราชการ ผู้มีคุณสมบัติให้เข้าอยู่อาศัยก่อนแล้ว ยังมีหน้าที่ต้องพิจารณาสภาพที่พักด้วยว่าอยู่ในสภาพที่สามารถ เข้าอยู่อาศัยได้หรือไม่ หากมีสภาพชํารุดทรุดโทรม มีลักษณะไม่ปลอดภัยต่อชีวิต ร่างกายและทรัพย์สิน ของผู้เข้าอยู่อาศัยหรือมีเหตุสุดวิสัยหรือเหตุอื่นใดอันเป็นเหตุให้ไม่สามารถเข้าอาศัยอยู่ได้ ก็ยังมีหน้าที่ ต้องซ่อมแซมให้แล้วเสร็จหรือดําเนินการแก้ไขหรือบรรเทาเหตุจนสามารถจัดให้เข้าอาศัยอยู่ได้ด้วย เมื่อจากหลักฐานภาพถ่ายบ้านพักแสดงให้เห็นว่า บ้านพักชํารุด ทรุดโทรม และไม่มีการปรับปรุงซ่อมแซม และผู้ถูกฟ้องคดีไม่ได้โต้แย้ง กรณีจึงรับฟังได้ว่าบ้านพักของ อบต. ที่ผู้ถูกฟ้องคดีจัดให้ผู้ฟ้องคดีมีสภาพ ทรุดโทรม การที่ผู้ถูกฟ้องคดียังไม่ได้ดําเนินการปรับปรุงซ่อมแซมที่พักให้มีสภาพเหมาะสม สามารถเข้าอยู่อาศัย ได้ก่อนมีคําสั่งอนุญาตให้ผู้ฟ้องคดีเข้าพักในบ้านพัก จึงเป็นการละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกําหนด ให้ต้องปฏิบัติหรือปฏิบัติหน้าที่ดังกล่าวล่าช้าเกินสมควร

จึงพิพากษาเพิกถอนคําสั่งระงับการเบิกค่าเช่าบ้าน และให้ผู้ถูกฟ้องคดีปฏิบัติหน้าที่ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติในการจัดข้าราชการส่วนท้องถิ่นเข้าพักอาศัยในที่พักขององค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น (คําพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. ๖๗๖/๒๕๕๗)

คําพิพากษาศาลปกครองสูงสุดนี้ ถือเป็นบรรทัดฐานการปฏิบัติราชการที่ดีเกี่ยวกับ การวินิจฉัยสิทธิการเบิกค่าเช่าบ้านของข้าราชการ กรณีที่ทางราชการจัดที่พักให้กับข้าราชการ แต่ผู้มีสิทธิ เบิกค่าเช่าบ้านไม่สามารถเข้าอยู่ในบ้านพักที่ทางราชการจัดไว้ให้ โดยมิใช่ความผิดของผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้าน ซึ่งหน่วยงานเจ้าของงบประมาณหรือผู้มีอํานาจจะต้องพิจารณาข้อกฎหมาย ตลอดจนระเบียบหลักเกณฑ์ และวิธีปฏิบัติในการจัดข้าราชการเข้าพักอาศัยในบ้านพักให้ถูกต้องและชัดเจน โดยฝ่ายปกครองผู้ใช้อํานาจ ไม่อาจใช้อํานาจนอกเหนือหรือเกินกว่าที่กฎหมาย ระเบียบกําหนดไว้

และต้องพิจารณาข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น ในขณะที่มีการขอใช้สิทธิ รวมทั้งสภาพบ้านพักอาศัยเพื่อให้ผู้อยู่อาศัยมีความปลอดภัย นอกจากนี้ในกรณีที่ กฎหมายหรือระเบียบกําหนดอํานาจหน้าที่ให้ฝ่ายปกครองกระทําการใด ๆ เพื่อให้บรรลุเจตนารมณ์ของ กฎหมายที่ให้อํานาจนั้น และฝ่ายปกครองไม่กระทําการดังกล่าว อาจถือเป็นการละเลยต่อหน้าที่ตามที่ กฎหมายกําหนดให้ต้องปฏิบัติหรือเป็นการปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินสมควรได้ดังเช่นคดีนี้

ที่มา : วารสารกรมประชาสัมพันธ์ คอลัมน์กฎหมายใกล้ตัว ฉบับเดือนสิงหาคม ๒๕๕๘

**เปิดอ่านข่าวน่าสนใจ**

คู่มือการบริหารงาน 4ฝ่าย ในโรงเรียน

คู่มือการบริหารงาน 4ฝ่าย ในโรงเรียน ..(50505)

คู่มือ การปฏิบัติงาน ธุรการโรงเรียน

คู่มือ การปฏิบัติงาน ธุรการโรงเรียน ..(9706)

แบบฝึกทักษะ การเขียน การอ่าน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1

แบบฝึกทักษะ การเขียน การอ่าน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ..(9452)

คุณครูดาวน์โหลดเลย!! หนังสือครบเครื่องเรื่อง PLC  5 เล่ม โดย ศน.นัตยา หล้าทูนธีรกุล

คุณครูดาวน์โหลดเลย!! หนังสือครบเครื่องเรื่อง PLC 5 เล่ม โดย ศน.นัตยา หล้าทูนธีรกุล..(12854)

ดาวน์โหลดที่นี่! ข้อสอบ O-NET ป.6 ม.3และม.6 ปีการศึกษา 2560 (พร้อมเฉลย)

ดาวน์โหลดที่นี่! ข้อสอบ O-NET ป.6 ม.3และม.6 ปีการศึกษา 2560 (พร้อมเฉลย) ..(14014)

อัพเดตอีกแล้ว!! โปรแกรม Logbook (เพิ่มปุ่มแทรกแถวและลบแถว ในแผ่นงานที่ 2 - 5) ล่าสุด 29 ตุลาคม 2561

อัพเดตอีกแล้ว!! โปรแกรม Logbook (เพิ่มปุ่มแทรกแถวและลบแถว ในแผ่นงานที่ 2 - 5) ล่าสุด 29 ตุลาคม 2561 ..(12606)

หนังสือราชการรั่วไหลสู่บุคคลภายนอก ... ทางสื่อสังคมออนไลน์ หน่วยงานของรัฐต้องรับผิดหรือไม่ ? !!

หนังสือราชการรั่วไหลสู่บุคคลภายนอก ... ทางสื่อสังคมออนไลน์ หน่วยงานของรัฐต้องรับผิดหรือไม่ ? !! ..(4548)

มาแล้ว!! กรอบโครงสร้าง ข้อสอบ NT ป.3 ปีการศึกษา 2561

มาแล้ว!! กรอบโครงสร้าง ข้อสอบ NT ป.3 ปีการศึกษา 2561 ..(20932)

มาแล้ว!! กรอบโครงสร้าง แบบทดสอบการอ่าน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2561

มาแล้ว!! กรอบโครงสร้าง แบบทดสอบการอ่าน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2561..(12218)

ตัวอย่าง แบบฟอร์ม การตรวจสอบพัสดุประจำปี ตามระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุ พ.ศ.2560

ตัวอย่าง แบบฟอร์ม การตรวจสอบพัสดุประจำปี ตามระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริห..(46870)


Tags
“บ้านพักของทางราชการไม่ว่างและชํารุด”
มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านหรือไม่
?
MBA
IELTS
chulatutor